DSÖ’nün, küresel tütün salgınının durumu ve bu salgının önlenmesine yönelik önlemlerin yer aldığı ikinci kapsamlı raporu olan 2009 yılı ”Küresel Tütün Salgını Raporu”, 9 Aralık Çarşamba günü İstanbul’da Sağlık Bakanı Recep Akdağ’ın da katılacağı toplantıyla açıklanacak.

DSÖ her yıl tütünle mücadele faaliyetlerini değerlendirmek amacıyla üye 179 ülkeden tütün salgını ve kanıta dayalı tütün kontrolü politikaları ile temel bilgileri topluyor. Bu bilgiler, mevcut tütünle mücadele politikalarının ve karşılaşılan güçlüklerin değerlendirilmesi, üye ülkelerdeki sigara kullanım oranlarının saptanması amacıyla analiz edilerek bir rapor halinde yayımlanıyor.

Bu raporların tanıtımı, her yıl sigarayla mücadelede önemli gelişme kaydeden ve bu mücadelesiyle örnek olan farklı bir ülke veya şehirde yapılıyor.

2008 toplantısı, yemek ve eğlence yerlerinde başlatılan ve başarıyla uygulanan sigara yasağı nedeniyle ABD’nin New York kentinde yapılmıştı. Bu yılki toplantı için de kapalı ortamlarda sigara yasağının başlatılması dolayısıyla İngiltere’nin Londra, İrlanda’nın Dublin, Meksika’nın Meksiko City, Uruguay’ın Montevideo ve Türkiye’nin İstanbul şehirleri aday gösterilmişti.

Yapılan değerlendirme sonucunda 2009 yılı Küresel Tütün Salgını Raporu’nun tanıtımının, ”Yüzde 100 Dumansız Hava Sahası” oluşturulması ve kapalı ortamlardaki sigara yasağının başarıyla uygulanması nedeniyle İstanbul’da yapılması kararlaştırıldı.

Sigaraları Biraz daha azaltalım dumansız bir topluma sahip olalım.

İtalyan ve İsveçli bilim insanlarından oluşan bir ekip, dünyanın ilk hissedebilen yapay elini geliştirdi.

Yapay el, kanser nedeniyle elini kaybetmiş 22 yaşındaki bir erkek hastaya bağlandı. Araştırmacılar, yapay elin insan sinirlerini uçlarına küçük elektronik sensörlerle baylanarak çalıştığını belirtiyor.

‘Smarthand European Research Project’ adlı projede çalışan bilim insanlarının geliştirdiği bu yapay elin dünyada üretilen en gelişmiş yapay el prototipi olduğu belirtiliyor.

DOKUNMA HİSSİNİ VERİYOR

Yapay el, sadece gerçek insan eli hareketlerini taklit etmekle kalmıyor, aynı zamanda kullanıcıya dokunma hissini de veriyor.

Robin af Ekenstam sağ el bileğindeki bir kötü huylu tümör sonucunda elini kaybetti ve hayatta kalmasının ve kanserin yayılmasını önlemenin tek yolu elinin kesilmesiydi. Normalde, elinin yerine elektronik bir alet kullanıyordu. Ancak bu sadece sınırlı hareket sağlayabiliyor ve elbette hissetmeyi mümkün kılmıyordu.

ELİNE ALDIĞINDA HİSSEDİYOR

Ancak İsveç’in Lund kentindeki biliminsanları geliştirdikleri robot el prototipini Robin’e bağladılar. Robot el, dört elektrikli motordan ve 40 baskı sensöründen oluşuyor. Bütün bunlar Robin’in hissetmesini sağlayacak şekilde tasarlanmış.

Robin, “Yıllardır kullanmadığım kasları kullanabiliyorum. Hareketi kontrol edebilmek çok güzel. Uzun zamandır hissetmediğim bir his bu. Ve aynı zamanda kolumun belli noktalarına baskı uygulayan küçük motorlar sayesinde hisleri de algılayabiliyorum. Sert bir şeyi elime aldığımda parmak uçlarımda hissedebiliyorum, bu inanılmaz bir şey” diyor.

Çalışmalar, Malmö Üniversitesi Hastanesi El Cerrahisi Bölümü’nde sürüyor.

Araştırmacı ekipten uzman Göran Lundborg, “Baskı sensörlerini yapay elin parmaklarına yerleştirdiğimizde elin kalan kısmının derisindeki özel bölgelere baskı yoluyla sinyal gönderebileceğimizi biliyoruz. Ve eğer doğru noktalara baskı uygularsanız, beynin de doğru noktaları haberekete geçer. Başka bir deyişle, eğer yapay elin işaret parmağına baskı uygularsanız, beyninizdeki işaret parmağı bölümü harekete geçer” diye açıklıyor.

Uzmanların yapay el üzerindeki sensörlü geri besleme sistemi çalışmaları hala sürüyor. Ancak çığır açabilecek nitelikteki bu ilk adım bilim dünyasında büyük heyecan yarattı.

İnsanlar 50’sine geldiğinde onları 50 yıl daha götürecek yeni diz kapakları, kalçalar, kalp kapakçığı ve dokular geliştiriliyor. 100 yaşında 50’sinde gibi görüneceğiz

50′DEN SONRA DAHA SAĞLIKLI 50 YIL

İngiltere’deki Leeds Üniversitesi, insanların 50 yaşından sonra ’yaşlanmamalarını’ amaçlayan bir proje başlattı. “50’den sonra 50 sağlıklı yıl” isimli proje için 50 milyon sterlinlik bütçe ayıran üniversite, 5 yıl boyunca araştırmalar yürütecek.

İNSANIN KENDİ DOKUSUNDAN ORGANLAR

Proje, insanın kendi DNA’larından oluşturulan doku ve organların, yaşlananların yerine nakledilmesi temeline dayanıyor. Başlangıç olarak yeni kalçalar, diz kapakları, kalp kapakçıkları geliştirilecek.

YAPAY KALÇA İLE 100 YAŞINDA 100 MİLYON ADIM

Projenin ilk başarısı ise genellikle en fazla 20 yıl kullanılabilen yapay kalçaların ömrünü uzatmak oldu.

Leeds Üniversitesi Tıbbi ve Biyolojik Mühendislik Enstitüsü uzmanları, kobalt ve krom metallerini kullanarak ömür boyu kullanılabilen bir yapay kalça geliştirdi. Profesör John Fisher, 100 yaşına gelen bir kişinin yeni kalçası sayesinde 100 milyon adım daha atmaya hazır olacağını ifade etti.

TESTLERDEN OLUMLU SONUÇLAR ALINDI

Örneğin bir insan ya da hayvandan sağlıklı bir kalp kapağı alınıyor. Üzerindeki hücreler ve DNA’lar özel bir kimyasal karışımla arındırılıyor. Böylelikle doku ya da organ vücuda nakledildiğinde bunun reddedilmesi gibi bir sorun meydana gelmiyor. Vücut nakli kendi hücreleriyle sararak “büyütüyor”. Şimdiye dek hayvanlar ve Brezilyalı 40 kişi üzerinde yürütülen testlerden olumlu sonuçlar alındı.

Bu teknoloji kullanılarak vücuttaki tüm dokuların yenilenmesi teknolojisinin 30 ya da 50 yıl içinde tamamlanacağı tahmin ediliyor. Fisher, projenin gelecek 5 yıl içinde vücudun 10 dokusunun yeniden yaratma imkanı sağlayacağını öne sürüyor.

Bakanlık’tan yapılan yazılı açıklamada, vakaların genel durumlarının iyi olduğu, evlerinde izole edilerek tedavilerine devam edildiği bildirildi. Açıklamada şu görüşlere yer verildi: “Bu vakalara ilişkin bütün temaslılara ulaşılmakta ve sağlık kontrolleri yapılmakta. Konu hassasiyet ile takip edilmekte ve gereken bütün tedbirler alınmaktadır. Bilim Kurulumuzun aldığı kararlar doğrultusunda bu okulda eğitim ve öğretime bir hafta süre ile ara verilmesi, tedbiren uygun görülmüş ve karar ilgili mercilere iletilmiştir.”

Ankara Valisi Kemal Önal, domuz gribi vakası nedeniyle bir hafta süreyle tatil edilen Bilkent’teki BUPS İlköğretim Okulu dışındaki herhangi bir okulda tatilin söz konusu olmadığını bildirdi.

Vali Önal yaptığı açıklamada, Ankara İl Sağlık Müdürlüğü ve okul yönetiminden oluşan bir ekibin, okulda öğrenim gören 500 öğrencinin evlerine giderek, sağlık kontrollerinde bulunacağını söyledi.

Kontrole yönelik çalışmaların bu sabahtan itibaren başlatıldığını belirten Önal, okulda çocukları eğitim gören velilerin paniğe kapılmaması gerektiğini ifade etti.

Öte yandan, Ankara Büyükşehir Belediyesine bağlı ilaçlama ekibi, dezenfeksiyon işlemi için domuz gribi vakası görülen okula geldi.

İlaçlama ekibi yetkilisi Mehmet Dane, sınıflar ve tuvaletlerde dezenfekte işlemi yapacaklarını açıkladı.

Ankara Valiliği İl Tarım Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Denetim ekibine ait bir aracın da okula geldiği görüldü.

Bu arada, Ankara’daki bazı ilköğretim okullarının yönetimleri, velilerin cep telefonlarına mesaj göndererek, domuz gribi belirtilerine ilişkin bilgilendirme yaptı.

Mesajda ”Yüksek ateş, öksürük, halsizlik, kusma, ishal belirtileri gösteren öğrencilerin tanı ve tedavileri yapılmadan okula gönderilmemeleri önemli rica olunur” denildi.